توانمند سازی سالمندان؛ ضرورتی قطعی در برنامهریزی آینده کشور
به مناسبت ۱۵ژوئن ( ۲۶ خردادماه) روزجهانی آگاهی رسانی علیه تبعیض سالمندان
ابراهیم جعفری
🌍 دهکده جهانی
باهاتیم:یکی از گروههای اجتماعی که در بیشتر جوامع و ازجمله ایران وضعیت حاشیهای دارند، گروه سالمندان است. از اقدامات اجتماعی مؤثر برای کمک به سالمندان «توانمند_سازی» است تا از طریق آن بتوانند به کنترل و تسلط بر شرایط خودشان نائل آیند؛ زیرا سالمندی معمولاً با مواردی نظیر کاهش سلامت جسمی و روانی و درنهایت از دست دادن نقشهای اجتماعی همراه است.
پیشرفتهای پزشکی و بهداشتی در نیمه دوم قرن بیستم باعث افزایش طول عمر انسانها شد. بنا بر آمار سازمان بهداشت جهانی (WHO)، جمعیت افراد سالمند تا سال ۲۰۲۵ به ۱/۲ میلیارد نفر خواهد رسید.
سالمندی بنا به تعریف سازمان بهداشت جهانی عبور از مرز ۶۰ سالگی است. امروزه افزایش امید به زندگی و کاهش سطح باروری و زادوولد، موجب بالا رفتن شمار سالمندان نسبت به جمعیت کل شده است و این رشد فزاینده همچنان ادامه دارد؛ بهطوریکه بر اساس پیشبینی کارشناسان، در آیندهای نهچندان دور در جهان از هر پنج نفر یک نفر سالمند خواهد بود.
از یاد نبریم که سالمندی بیماری نیست، بلکه یک فرایند طبیعی است و نمیتوان آن را متوقف و یا معکوس نمود. در اغلب کشورها سالمندان در ردیف گروههای فعال جامعه هستند و برنامه ریزان از تجربههای آنان در جهت پیشبرد اهداف توسعه سود میبرند.
با تکیهبر دستاوردهای علمی و مراقبتهای صحیح میتوان به سالمندی توأم با سلامت دستیافت. علاوه بر آن اگر خود مردم شناخت و آگاهی کافی از مسائل مربوط به سالمندی داشته باشند، هنگام مواجهه با مسائل و واقعیات دوران پیری، در موقعیت بهتری قرار خواهند گرفت.
با این وصف توجه به بهداشت مقطع سالمندی موجب خواهد شد تا یک شهروند سالهای پایانی عمر خویش را با آرامش و سلامت جسمی، روانی و اجتماعی سپری کند.
یکی از شاخصهای خوب وضعیت سالمندان، کیفیت زندگی آنان است. سازمان ملل متحد اصولی را در جهت افزایش کیفیت و بهبود شرایط زندگی سالمندان تصویب کرده است که برخی از موارد آن به شرح زیر است:
-سالمندان باید دانش و مهارتهای خود را در اختیار نسل جوانتر قرار دهند.
-سالمندان باید بتوانند در پی فرصتهایی برای توسعه کامل تواناییهای بالقوه خود باشند.
-سالمندان باید به امکانات و منابع آموزشی، فرهنگی و تفریحی جامعه دسترسی داشته باشند.
و …
ازاینرو ضروری است افراد سالخورده برای تبدیلشدن به سالمند فعال (پویا)، کیفیت زندگی خود را بهبود بخشند.
ایران نیز بهعنوان یکی از کشورهای درحالتوسعه مشمول این وضعیت است.مطالعات صورت گرفته نشانگر کیفیت زندگی سالمندان کشورمان در سطح متوسط است.
در حال حاضر حدود ۱۱ درصد جمعیت ایران را سالمندان تشکیل میدهند. نرخ رشد جمعیت کشور ۱/۲۴ درصد است؛ درحالیکه نرخ رشد جمعیت سالمندی ۳/۶ درصد است.
تفاوت جمعیت سالمندان ایران با سایر کشورها در نوع رفتار سالمندی میان این جمعیت است. ما با افرادی روبرو هستیم که جوانی نکرده، پیر میشوند و همین امر باعث ایجاد احساس افسردگی و سرخوردگی در آنان خواهد بود؛ ازاینرو مهمترین گام برای سالمندان ایجاد نشاط_اجتماعی است تا همزمان با افزایش طول عمر، کیفیت زندگیشان ارتقاء پیدا کند و همه اقشار جامعه به این باور برسند که وجود سالمند در هر خانه وجود نور است.
در این راستا نخستین پایگاه خبری ویژه سالمندان با نام” باهاتیم” بهمنظور اطلاعرسانی و آموزش تخصصی در حوزه سالمندی راهاندازی شده است.
دوست ارجمندمان جناب آقای محمدرضا عرب مدیرعامل موسسه ” ارتباطات_چهره_به_چهره” و بنیانگذار این پایگاه خبری، دلیل راهاندازی این پایگاه را رشد فزاینده سالمندی در کشور عنوان کرد و گفت: آمارهای رسمی از وجود ۱۲ میلیون سالمند در کشور خبر میدهد و بر اساس همین آمارها طی ۱۰ سال آینده این تعداد از مرز ۲۵ میلیون نفر نیز عبور خواهد کرد. بنابراین آموزش و اطلاعرسانی به ۳ گروه اصلی یعنی افرادی که در شرف سالمندیاند ،افراد سالمند و خانوادههای سالمندان از اولویتی اساسی برخوردار است.
بدیهی است که بااطلاع رسانی صحیح میتوانند دوران پیش سالمندی و سالمندی را با سلامت و شادابی و بهدوراز بیماریهای جسمی و روحی سپری کرده و در صحت و سلامت از سالهای پختگی و تجربههای تاریخیشان لذت برده و خانوادههای خود را نیز در این لذت شریک نمایند.
ضمن آرزوی موفقیت برای جناب آقای عرب و همکارانشان، امید است این پایگاه در آینده نزدیک علاوه بر آموزش اطلاعرسانی در تهران و شهرستانها، بهعنوان یک مرجع تخصصی و بانک اطلاعاتی امور سالمندان در دسترس شهروندان قرار گیرد.
