- طب سنتی برای شروع فصل سرما توصیههای تغذیهای دارد که رعایت آن از بروز بیماریها جلوگیری میکند.
با فرارسیدن فصل پاییز و سرد شدن تدریجی هوا علاوه بر توجه به پوشش خود باید تغییراتی در سبک زندگی و رژیم غذاییمان ایجاد کنیم تا در این فصل دچار بیماری نشویم. طب سنتی در فصل پاییز توصیهها و تدابیر خاصی را برای حفظ تندرستی و پیشگیری از بروز بیماریها اندیشیده است
مزاج و طبیعت پاییز سرد و خشک است. توجه کنید مزاج فصل پاییز در همه مناطق یکسان نیست و در هر منطقه مزاج فصل پاییز متغیّر است به طور مثال در مناطق کوهستانی، پاییز خشک است، اما در شهرهای شمالی کشور هوا مرطوب است. در طب سنتی به ماه اول پاییز «ایلول» گفته می شود. غلبه سودا در این ماه زیاد میشود، زیرا سودا سرد و خشک است و طبع پاییز نیز سرد و خشک است.
چه افرادی در پاییز بیش تر دچار بیماری میشوند؟
پاییز برای افرادی که مزاج گرم و تر دارند مناسب است، اما افرادی که مزاج سرد و خشک، دارند ممکن است در پاییز دچار بیماریهای سرد و خشک شوند. این فصل برای سالمندان و افرادی که بیماریهایی با طبیعت سرد و خشک دارند، مناسب نیست. علت ابتلا به بیماری در فصل پاییز متغیّر بودن هوا در طول روز، وجود مواد زائد باقیمانده در بدن از فصل تابستان به دلیل خوردن میوههای زیاد، ضعف قوت، کاهش تحلیل و دفع مواد زائد به علت سردی هوا است.
توصیههای طب سنتی برای جلوگیری از بیماری در پاییز
استفاده از مسهلها
برای جلوگیری از غلبه سودا و بیماریهای ناشی از آن در پاییز، حضرت امام رضا (ع) توصیه میکنند که از مسهلها استفاده نمایید. ایجاد اسهال به منظور دفع ماده اضافه سود است. برای دفع سودا می توان از مسهلهایی مانند دم کرده افتیمون، اسطوخودوس و… استفاده نمود. مصرف خاکشیر، استفاده از سنا و گل محمدی ( باتوجه به مزاج فرد) نیز برای دفع سودا مفید است. استفاده از خوراک های ملین برای درمان یبوست مفید است.
مصرف شیرینیهای طبیعی
برای جلوگیری از بیماری های ناشی از سردی مزاج در پاییز و برای کمک به دفع سودا متخصصان طب سنتی مصرف شیرینیهای طبیعی که بعضی گرم و تر و برخی گرم و خشک هستند، را توصیه می کند. مصرف این شیرینیها سبب تأمین گرمای لازم برای بدن میشود.
مصرف گوشت های معتدل
در فصل پاییز برای افزایش سلامتی حتی الامکان از مصرف گوشت گاو که سودازا است، پرهیز کنید و بهجای آن از گوشتهای معتدل مانند گوشت بره و بزغاله استفاده نمایید.
پرهیز از مصرف خوراکی های خشک
در فصل پاییز برای کاهش عوارض خشکی بدن، از مصرف خوراکی های خشک مانند غذاهای سرخ شده و کبابی بپرهیزید، زیرا مصرف این مواد غذایی باعث تشدید خشکی بدن شده و فرد را دچار عوارضی مانند اگزما، بی خوابی، افزایش شک و وسواس میکند. خوراکیهای خشک عبارتاند از: کنسرو ها و کمپوت ها، سوسیس و کالباس و فست فودها، ادویه های تند و تیز، ترشی ها، سرخکردنی ها، بادمجان، عدس، قارچ، پنیر شور، ماست و دوغ ترش، کشک، کلم و گل کلم، رُب و سسها، غذاهای مانده و گوشت نمکسود، چای پر رنگ، یخ، شوری ها، چیپس و پفک و امثال آن ها و…
اجتناب از استحمام خارج از قاعده و زیاد
در فصل پاییز متخصصان طب سنتی توصیه می کنند که افراد برای جلوگیری از بیماری ها باید از حمام رفتن زیادی اجتناب کنند و بهتر است در این فصل افراد کم تر به سونا بروند.
پرهیز از مصرف مواد غذایی سرد
در فصل پاییز بهتر است مواد غذایی معتدل را استفاده کنید و نباید غذاهای خیلی گرم و خیلی سرد را مصرف کنید. سردی ها را بهتر است در فصل گرم و گرمی ها را بهتر است در زمستان مصرف کنید. پس از زیادهروی در مصرف میوههای سردتر، تابستانی، لبنیات، قهوه، نسکافه، کاکائو، سیر و پیاز و… نیز پرهیز کنید. با افزایش سن، مزاج سردتر می شود، پس افراد مسن باید از مصرف سردی ها در فصلهای سرد بپرهیزند.
استفاده از میوههای فصل پاییز
در پاییز از مصرف میوه های تابستانی و مصرف میوه های سرد خانه ای اجتناب کنید و میوه هایی که در منطقه زندگی تان رویش پیدا میکند، را استفاده کنید. بهترین میوه های فصل پاییز نیز انار میخوش، انگور، انجیر، سیب، به، گلابی است.
مصرف مواد غذایی با طبیعت گرم تر
در فصل پاییز خوردنی هایی با طبیعت گرم مانند گوشت گوسفند، مویز، هویج، زیتون، خرما، عسل، حلوای طبیعی، مغز خشکبار به ویژه بادام درختی، آشهای ساده و… را بیشتر مصرف نمایید.
انجام ورزش و داشتن فعالیت بدنی متعادل
برای کاهش سردی مزاج و افزایش انرژی در پاییز فعالیت بدنی داشته باشید و ورزش کنید. ورزش متعادل با دفع رطوبت اضافه بدن و کاهش این رطوبت از بیماری های عفونی مانند سرما خوردگی، سینوزیت، عفونت گوش و… جلوگیری میکند. ابتلا به عفونت ها با افزایش رطوبت بدن افزایش می یابد.
استفاده از نوشیدنیهای با طبع گرم
در فصل پاییز هرگز ناشتا آب سرد ننوشید و از نوشیدنیهایی مانند شربت عسل و دمنوشهایی مانند آویشن، بابونه و اسطوخودوس که طبع گرم تری دارد استفاده کنید. دمکرده گل گاو زبان برای افراد سوداوی مزاج بسیار مفید است.
نباید از نظر دور داشت که بهره گیری از هر یک از خوراک ها و داروهای سنتی با وضع تندرستی افراد، به ویژه سالمندان در ارتباط است و در صورت وجود بسیاری بیماری های زمینه ای همچون دیابت، نارسایی قلبی، سرطان، نارسایی کلیوی و … در نهایت این پزشک معالج است که باید استفاده یا عدم استفاده از رژیم دارویی و غذایی سنتی را تایید کند.
کنترل سرماخوردگی در فصل پاییز
برای کنترل سرما خوردگی در پاییز باید در مصرف نابجا و بدون تجویز پزشک داروهایی مانند آنتی بیوتیک ها و کورتون ها احتیاط و پرهیز کرد. باید استراحت کافی داشته باشید و بدنتان را گرم نگه دارید.از مصرف خوردنی هایی که موجب افزایش سردی و تری بدن میشوند، بپرهیزید. از سوپها و آشهای ساده و گرم استفاده نمایید. مصرف یک لیوان آب گرم و مقداری عسل به همراه آب لیمو برای درمان سرماخوردگی مفید است.
