- بین مصرف بالای قند و خطر ابتلا به آلزایمر ارتباط مستقیمی وجود دارد.
- کاهش مصرف قند، محدود کردن یا حذف نوشیدنیهای شیرین راه حلی برای پیشگیری از دیابت است.
بر اساس شواهد علمی بین مصرف بالای قند و خطر ابتلا به آلزایمر ارتباط مستقیمی وجود دارد. بیماری آلزایمر یک اختلال مغزی است که بر توانایی تفکر، به خاطر سپردن و انجام فعالیت های روزمره تأثیر می گذارد. نشانههای آلزایمر می تواند در سال های دهه سی زندگی بروز کند، بنابراین کنترل مصرف قند در دوران جوانی می تواند احتمال ابتلا به آلزایمر را کاهش دهد.
به این ترتیب بین سطوح بالای دیابت و آلزایمر نیز ارتباط مستقیمی مشاهده شده است. مصرف زیاد قند می تواند موجب التهاب شود و این التهاب ممکن است منجر به بروز بسیاری از بیماری های مرتبط با زوال عقل مانند آلزایمر شود.
یافته های علمی در مورد تاثیر قند خون بالا در آلزایمر
نتایج مطالعه ای در میان ۳۷،۶۸۹ نفر شرکت کننده که در سال ۲۰۲۲ منتشر شد، ارتباط بین مصرف بالای قند و افزایش خطر آلزایمر را در زنان نشان داد. افرادی که روزانه حدود ۱۰ گرم (۲.۴ قاشق چای خوری) قند مصرف می کردند، بیش ترین افزایش خطر را داشتند. مصرف لاکتوز، قند موجود در شیر و فراورده های آن ارتباط قوی را با آلزایمر در بین انواع قند مورد مطالعه داشت.
قند خون بالا در دیابت خطر ابتلا به آلزایمر را افزایش می دهد. بالا بودن قند خون رشد تودههای آمیلوئیدی در مغز را به عنوان نشانه ای از آلزایمر سرعت می بخشد. این خطر میتواند از سنین پایین تر از سالمندی آغاز شود.
مطالعه دیگری که در سال ۲۰۲۲ منتشر شد در نتیجه بررسی ۴۹۳۲ نفر طی چند دهه حاکی از آن بود که ارتباط بین آلزایمر، قند خون بالا و کلسترول بالا میتواند از سن ۳۵ سالگی آغاز گردد. به این ترتیب مدیریت کلسترول و قند خون در جوانی به کاهش خطر ابتلا به آلزایمر در سالمندی کمک می کند.
در یک مطالعه در سال ۲۰۲۲ با بررسی میزان قند خون ناشتای ۱۰۵ نفر نیز نشان داده شد که افزایش سطح قند خون حتی در مدتزمان کوتاه یک سال می تواند بر خطر ابتلا به آلزایمر و زوال عقل تأثیر بگذارد. افزایش سطح قند خون ناشتا در نمونه مورد بررسی با بروز نشانههای بیش تری از افت شناختی در نتیجه بررسی تصاویر مغزی همراه بود.
سرانجام یک مطالعه در سال ۲۰۱۷ نیز افزایش نشانه های آلزایمر را در افراد شرکتکننده عمدتاً سفید پوست که مقادیر بیش تری از نوشیدنی های شیرین و آبمیوه مصرف می کردند، پیدا کرد.
علائم آلزایمر
مهم ترین نشانه های ابتلای به آلزایمر شامل موارد زیر است:
مشکل در حافظه
دشواری در حل مسائل
تغییرات خلق و خو
بهداشت فردی ضعیف
انزوای اجتماعی
پیشگیری از آلزایمر در افراد دیابتی
کاهش مصرف قند، محدود کردن یا حذف نوشیدنیهای شیرین راه حلی برای پیشگیری از دیابت است. نتایج یک مطالعه ۱۶ ساله منتشر شده در سال ۲۰۲۱ در میان ۱۸۶۵ نفر نشان داد که خطر بالاتر آلزایمر، انواع زوال عقل و سکته مغزی در افراد با بیش ترین مقدار قند، بهویژه از طریق نوشیدنیها وجود دارد.
راههای موثر کاهش قند در رژیم غذایی شامل موارد زیر است:
کاهش مصرف قند و شکر و شیرینکنندهها مثل شربت، عسل و…
کاهش میزان مصرف قند و شکر به نصف و بعد ادامه کاهش تا حذف
جایگزین کردن قند با ادویه ها یا عصاره ها
مقایسه برچسب های تغذیه ای و انتخاب محصولات با قند افزوده کمتر
کاهش میزان شکر در دستور های غذا یا جایگزینی آن با سس سیب شیرین نشده
دوری از مصرف شربتهای میوهای
مصرف میوه های تازه، منجمد یا خشک شده به جای نوشیدنی های موجود در بازار
لازم به ذکر است که متخصصان می گویند مصرف قند در مقادیر متعادل بد نیست. حتی ممکن است به افراد در مراحل پیشرفته آلزایمر کمک کند. در بیماران آلزایمری ممکن است حس بویایی و چشایی کاهش یابد و بسیاری از غذاها کم تر جذاب شوند، مشکلاتی در جویدن یا بلع وجود داشته باشد یا خلق افسرده، اشتها را کم کند. در این شرایط کمی قند می تواند غذا را برای آنان جذاب تر کند.
برخی از افراد مبتلا به آلزایمر حس چشایی و بویایی خود را از دست میدهند، که باعث می شود طعم غذاها را کمتر احساس کنند. آن ها ممکن است شروع به تمایل به غذاهای شیرین و طعمهای شدید کنند تا نبود چشایی، جبران شود. اضطراب یا افسردگی نیز ممکن است باعث تمایل به خوردن شیرینیجات شود که بهصورت موقت مواد شیمیایی شادی بخش در بدن را افزایش میدهد. برخی داروها نیز ممکن است باعث تمایل به خوردن شیرینی شوند.
بدون تردید عادت های افراط گونه در مصرف مواد غذایی شیرین از سال های پیش از سالمندی نیز می تواند در بروز دیابت پیشرفته در سال های بعد موثر باشد.
